محمدرضا جبارى
75
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي )
ترتيب ، مدينه به عنوان اولين مركز فعاليت سازمان وكالت در دوران پيش و پس از آغاز غيبت صغرا ، همواره محل حضور ، فعاليت و ارتباط وكلاى مقيم مدينه و وكلاى ساير نواحى با رهبرى سازمان وكالت بوده است . 3 . 1 . 2 . مكه در منطقه حجاز ، پس از مدينه ، مكه به عنوان يكى از نقاط مهم و حساس براى فعاليتهاى سازمان وكالت محسوب مىشد . با توجّه به اينكه يكى از ابزارهاى مهم ارتباطى در اين سازمان ، مراسم حج بود ، از اين رو موسم حج و سرزمين مكه ، بهترين موقعيّت را براى ملاقات وكلاى مناطق مختلف با يكديگر فراهم مىساخت . 6494712 خ 0 20 خ از چندين روايت مىتوان استفاده كرد كه شخصى به نام « خالد بن نجيح » به عنوان وكيل امام كاظم عليه السّلام در مكّه ايفاى نقش مىكرده است . طبق يك نقل ، وى در سنة الموت ( سال مرگ ، يعنى سال 174 ه ق كه هارون حج گزارد و و با در اين سال مكه را فراگرفت و عده بسيارى تلف شدند . . . ) 7494712 خ 0 21 خ در مكه به محضر امام كاظم عليه السّلام شرفياب مىشود و حضرت سؤال مىكند كه كدام يك از اصحاب و يارانت در مكه به بيمارى مبتلا شدهاند ؟ و او پاسخ مىدهد : عثمان بن عيسى بيش از ديگران بيمار است . حضرت مىفرمايد : بگو خارج شود . وى سپس هشت نفر ديگر را نام مىبرد و حضرت دستور خروج چهار نفر از آنان را مىدهد و نسبت به چهار نفر ديگر سكوت مىنمايد و چيزى نمىگذرد كه آن چهار نفر از دنيا رحلت مىكنند . 8494712 خ 0 22 خ اين روايت مؤيد اين نكته نيز هست كه وكلا ، مراسم حج را به عنوان وسيله ارتباط با يكديگر به كار مىگرفتند . در روايت ديگرى چنين آمده كه امام كاظم عليه السّلام سازماندهى امور و فرستادن اموال جمعآورى شده را طىّ دستورى ، به مدينه براى امام عليه السّلام ، و قبول نكردن چيزى از اموال و وجوه شرعى و امثال آن تا زمان رسيدن نامه حضرت را به خالد بن نجيح در مكه فرمان مىدهند و پس از خروج امام از مكه به سمت مدينه ، با گذشت 15 روز ، خالد بن نجيح در مكه از دنيا رحلت مىكند . 9494712 خ 0 23 خ اين روايت بر وكالت وى در مكه از طرف امام كاظم عليه السّلام صراحت دارد . در عصر امام جواد عليه السّلام ، بنابه نقل مسعودى ، از جمله كسانى كه براى تحقيق در امر